Speekselpeptide Histatine 1 versterkt barrièrefunctie in de mond

18-09-2018

16:00 uur

Agnietenkapel, UvA, Oudezijds Voorburgwal 229-231, Amsterdam

Guardians of the oral cavity. Salivary peptide histatin 1 protects and strengthens the tissues in the mouth

Irene van Dijk

prof. dr. E.A.J. Reits en E.C.I. Veerman, copromotoren: dr. J. Stap en dr. J.G.M. Bolscher

Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA)

Tandheelkunde

Promotie

Onze mond heeft het zwaar te verduren; o.a. mechanische stress door het kauwen van voedsel en schadelijke stoffen uit drank, sigarettenrook en voeding kunnen het mondweefsel beschadigen. De mond bevat bovendien (net als de darmen) een grote hoeveelheid bacteriën, daarom is de barrièrefunctie in deze organen extra belangrijk. Irene van Dijk ontdekte tijdens haar promotieonderzoek dat het speekselpeptide histatine 1 de barrièrefunctie versterkt. Zij promoveert op dinsdag 18 september aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). 

Bescherming van de mond
Speeksel beschermt de mond op vele manieren: als smeermiddel tegen schade door mechanische stress, als een barrière tegen bacteriële toxinen en schadelijke stoffen, als een buffer om de pH in de mond constant te houden en het bevat antimicrobiële peptiden die micro-organismen tegengaan. Histatine 1 is een speekselpeptide met diverse eigenschappen: het bindt tannines (uit o.a. wijn en thee), beschermt het tandglazuur en speelt een rol bij wondgenezing.

Celhechting
Van Dijk ontdekte daarnaast dat cellen behandeld met histatine 1 beter bestand waren tegen bacteriële translocatie en dat histatine 1 de celhechting bevordert; op substraten (dat kan van alles zijn, het hangt ervan af waarop de cellen zijn uitgezaaid, bijvoorbeeld glas of kweekplastic) en ook aan andere cellen. Dat gold zowel voor cellen uit de mond (zoals orale epitheelcellen en fibroblasten), als ook voor darmepitheel en zelfs endotheelcellen.

Toepassing
Dat histatine 1 de hechting van cellen op een substraat verbetert, kan mogelijk toegepast worden in de implantologie. Cellen moeten immers goed hechten aan het implantaat om het stevig vast te zetten en omdat anders de overgang tussen weefsel en implantaat gevoelig is voor infecties.