Monique van der Veen benoemd tot hoogleraar monitoring in mondgezondheid en preventie

Monique van der Veen is met ingang van 1 september benoemd tot hoogleraar ‘Monitoring in Mondgezondheid en Preventie’ bij de sectie Preventieve Tandheelkunde van ACTA aan de Vrije Universiteit in het kader van een Fenna Diemer Lindeboom leerstoel.

01-07-2020 | 11:47

Monique van der Veen doet onderzoek naar monitoring binnen de mondgezondheid en gepersonaliseerde preventie die zich richt op individuen of specifieke groepen in de samenleving. Gepersonaliseerde preventie kan baat hebben bij het gebruik, aan de stoel of thuis, van diagnostische hulpmiddelen die inzicht geven in de mondgezondheid of afwijkingen daarvan. Dergelijke hulpmiddelen helpen de mondzorgprofessional bij het detecteren van veranderingen in de risicostatus, bijvoorbeeld wanneer cariës of parodontale aandoeningen zich ontwikkelen. En het helpt patiënten hun eigen mondgezondheid te controleren.
Een fluorescentiecamera is zo’n monitoring systeem. Daarmee worden veranderingen in het orale ecosysteem door pathogene triggers zichtbaar gemaakt voordat klinische ziektesymptomen zich manifesteren. Het gebruik van big-data-algoritmen kan het onderzoek vooruithelpen doordat we ontdekken op wie we ons moeten richten voor preventieve zorg.

Specifieke doelgroepen
Binnen de samenleving zien we grote verschillen in mondgezondheid tussen groepen mensen. Deze verschillen houden meestal verband met de sociaaleconomische status, de migratieachtergrond, de aanwezigheid van systemische ziekten of handicaps en leeftijd. De top-down aangeboden interventies zijn niet passend voor specifieke doelgroepen of bereiken deze niet. In ‘community service learning’ projecten (CSL-projecten), wordt in nauwe samenwerking met deze specifieke doelgroepen en publiek-maatschappelijke organisaties (participatief actieonderzoek) gewerkt aan interventies die aansluiten bij de behoeftes van de doelgroep. Op die manier wordt geprobeerd de verschillen in mondgezondheid in de samenleving te verkleinen.

Samenwerking
Dr. Ir. Monique van der Veen studeerde technische natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar zij aansluitend promoveerde op de ontwikkeling van een diagnostisch hulpmiddel voor het detecteren en beoordelen van wortelcariës op basis van fluorescentie. Sinds 2007 is zij werkzaam bij ACTA, waar haar onderzoek is ingebed in het onderzoeksprogramma Orale Infecties & Ontsteking van ACTA, in de sectie Preventieve Tandheelkunde van de afdeling Mondgezondheidswetenschappen. Daarnaast is ze docent aan de opleiding Mondzorgkunde van hogeschool Inholland.
Met deze leerstoel wordt de preventie van cariës en parodontale aandoeningen bestudeert en er zijn daarom nauwe banden met de secties Cariologie en Parodontologie. Omdat het doel van de leerstoel is om het vroege begin van de ziekte te bestuderen, wordt ook samengewerkt met Orale Biochemie. Daarmee kan de aan- of afwezigheid van speekselbiomarkers die verband houden met fluorescentiefenotypen worden onderzocht.
Voor het meer public-health gerichte onderzoek wordt aansluiting gezocht met Sociale Tandheelkunde en het Athena Instituut van de VU.

Fenna Diemer-Lindeboom
De VU wil met het programma Fenna Diemer-Lindeboom (FDL) leerstoelen vrouwelijk wetenschappelijk talent stimuleren om naar de top door te stromen en de ondervertegenwoordiging van vrouwelijke hoogleraren tegengaan. Vrouwelijke universitaire (hoofd)docenten worden door faculteiten voorgedragen voor een FDL-leerstoel en benoemd voor een periode van maximaal 5 jaar. Bij goed functioneren wordt de leerstoel omgezet in een vaste aanstelling.